Nakkaş

İslam sanatı ile harmanlanmış nakkaş kolye

Nakkaş

Nakkaş nedir? Kimlere denir? Kısaca açıklamak gerekirse Nakkaş eski Türkçe’de resimle uğraşan, resim yapan; yani ressamlara verilen isimdir.

Özellikle Osmanlı Dönemi başta olmak üzere camilerdeki süslemeleri hazırlayan çizen, duvarlarına nakış işleyen, desenleri hazırlayan, minyatürleri çizen sanatçılara nakkaş denilmektedir. Nakkaşlar cami ve bazı kültür merkezlerinde yukarıda sözünü ettiğimiz faaliyetleri gerçekleştirirler.

Bir Sanat Olarak Minyatür

Nakkaşların minyatür yaptıklarını yukarıdaki paragrafta söyledir. Şimdi çok kısa olarak minyatüre değinelim ve bazı örneklere bakalım.

Işık, gölge ve oylum duygusu yansıtılmayan, küçük ve çok renkli resim sanatı.

Wikipedia

Yukarıda minyatür sanatının iyi bir tanımı verilmiştir. Bu tanıma istinaden minyatür sanatı özellikle İslam sanatçılarının ilgisini uyandıran bir sanat dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. İslam’ın ilk zamanlarında resim yapmak günah sayılmaktadır. Çünkü varlıklar olabildiğinden büyük veya yüce görülebilmektedir.

nakkaş minyatür yapar
nakkaş minyatür yapar



Minyatür sanatı ise tüm özellikleri ile özellikle İslam’ın ilk zamanları için çok uygun bir sanat dalı olarak karşımıza çıkmıştır. Bir nakkaş minyatürü yaparken minyatürünü yaptığı kişinin tüm özelliklerine sadık kalır ve sanatını bu şekilde icra eder. Minyatür sanatında gerçeğin dışına çıkılmaması büyük önem taşır ve nakkaşlar bu çerçeve de sanatlarını gerçekleştirir. Minyatür, İslam Dünyasında bu şekilde yer edinmiş bir İslam Sanat Dalı olarak dikkat çekmektedir.

Nakkaş İşlerine Başka Örnekler

Nakkaşlar yazımızın başında belirtmiş olduğumuz işleri yaparlar. Bunlar arasında slaytta görmüş olduğunuz cami süslemeli başı çekmektedir. Bu süslemelerin hepsi nakkaşlar tarafından yapılmaktadır.

nakkaş işlerine başka örnekler
nakkaş işlerine başka örnekler
nakkaş işlerine başka örnekler
Minyatürleri Nakkaş Yapar

Minyatürker ve Nakkaş

Görmüş olduğunuz minyatürü de yapar nakkaştır. Yani nakkaş sadece camilerde ve İslam kültürünü yansıtmak isteyen kültür merkezlerinde değil başlı başlı sanatını icra edebileceği her yerde çalışmaktadır. Ancak günümüzde de yaygın olarak faaliyet gösterdikleri yer bahsettiğimiz cami ve İslam Kültürünü yansıtmak isteyen kültür merkezleridir.

Örnek olarak koyduğumuz minyatüre bakarsanız; betimlemenin derinlik ve perspektif gibi olgulardan uzak, resim sanatından daha farklı bir şekilde yapıldığını görürsünüz. Bu durum nakkaş olarak ustalık gösteren kişinin öznel yargılarından etkilense de bu durum resim sanatındaki kadar fazla değildir.

Nakkaş Osman Kimdir?

Nakkaş Osman On altıncı yüzyıl yarısı sonrası Osmanlı İmparatorluğu dönemi baş minyatürcüsü.

Wikipedia

Bu konuda en bilinen kişi Osmanlı İmparatorluğu dönemi baş minyatürcüsü Nakkaş Osman’dır.

Osmanlı İmparatorluğu İslam anlayışı benimserken, İslam Sanatını da başarılı bir şekilde benimsemiştir. Minyatürcüler, pek çok padişahın minyatür tasvirlerini yapmışlardır. Resim sanatı ise daha çok yabancı sanatçılar tarafından icra edilmiştir.

Resim sanatı çok sonraları Osmanlı Sarayına girerken meslek ve sanatçı olarak yerini her zaman korumuştur.. Sadece Osmanlı’nın son dönemlerinde çok az da olsa geri plana itildiği söylenebilir. Ancak bu zamanlarda bile yapılan yeni camiler ve Osmanlı-İslam Kültürünü yansıtan eserlerde varlıklarını her zaman korumuşlardır.

Osmanlı Sarayında popüler hale gelen saray ressamları son dönemde Avrupa ile yakınlaşma ve yenilik hareketleri ile kendilerini göstermişlerdir.

İslam Sanatı bu dönemde az da olsa geri plana itilse ve popülaritesini kaybetse de az önce yukarıda sözünü ettiğimiz şekilde yerlerini korumuşlardır. Bu gün günümüzde de aynı şekilde sanat icra edenlerin eserlerini özellikle görmekteyiz.




İslam sanatı ile harmanlanmış nakkaş kolye
altın kolye çeşitleri
altın kolye çeşitleri

Takı Modelleri ve Nakkaş

Takı modelleri ve bir meslek olarak nakkaş son derece ayrı şeylerdir. Ancak biz İslam sanatından, nakıştan ve özellikle minyatürden etkilenen bir bloguz. Bu bizim kültürel yapımıza kazınmış bir olgu olmak ile berber pek çok bakımdan İslam Sanatı ve takı modellerini, bijuteriyi, Altın Kolye,Gümüş Kolyeleri ve çok daha fazlasını harmanlamaya çalışmaktayız. Yazılarımızda özellikle kültür ögesini yansıtmakta başka kültürlere yer vermekteyiz.

İslamda özellikle takı vurgusu yapılmasa da günümüzde her kesimden kişi takı takmaya başlamıştır. Bu konuda herhangi bir yorum yaparak yönlendirme içine girmemeye özen gösteriyoruz.

Nakkaş olarak sanatlarını icra eden sanatçıların eserlerinden ilham aldığımız gibi pek çok farklı kültürden de takı modelleri ve altın kolyeler, gümüş kolyeler ve daha pek çoğuna yazılarımızda yer veriyoruz.

Aşağıda görmüş olduğunuz gümüş kolye modellerinde nakkaş sanatçılardan ilham alındığını görebilirsiniz. Bu da günümüzde tasarlanan takı modellerinin, ülkemizde tercih edilenlerinin İslama ne kadar yakın olduğunu hatta direkt olarak İslam Sanatından etkilendiğini göstermektedir.

kolye çeşitleri gümüş kolye modelleri

Görmüş olduğunuz gibi nazar boncuğu ve gümüşten cevşen kolyesi bizim ve İslam Kültürüne son derece yakın olarak tasarlanan takılar olarak dikkat çekmektedir. Zaten günümüzde bunların hala takılmasının nedeni kültürel olarak çağrışımlar yapmaları ve hatta direkt olarak kültürel ögeler içermeleridir. Tüm bu kültür içeren tasarımlar özellikle Osmanlı Döneminde nakkaş olarak çalışan minyatürcülerin, hat sanatçılarının ve daha pek çok sanat dalını icra eden kişilerin bize bıraktıkları çeşitli sanat etkinliklerinden gelmektedir. Nakkaşların bu sanat etkinlikleri bize tasarım aşamasında ilham veren birinci unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.

Nakkaş ve Takı Tasarımında İlham

Bu gün ek çok bakımdan takı modeller arasında, eserlerinden ilham alınan takı tasarımları bulunmakta. Bunlar İslam Kültürünü son derece iyi yansıttıklarından olacak ki oldukça değer veriliyor ve takılıyorlar. Takı tasarımında ilham, özellikle İslami kesime hitap etmek isteyen tasarımcılar tarafından nakkaş eserlerinden alınarak hazırlanıyor.



Takı Tasarım Örnekleri 2. Abdülhamit Kolyesi

Görmüş olduğunuz fotoğraflar bir kolye haline getirilmiş Osmanlı sikkesine ait. 2. Abdülhamit Han’ın kendi adın bastırdığı gümüş para kolye haline getirilmiş şekilde.

Kolyeyi daha yakından incelemek için—> buraya tıklayınız.

Bu durum bile; yani bir Osmanlı Sikkesinin takı haline getirilmesi bile başlı başına yukarıda söylediklerimizi kanıtlar niteliktedir. Nakkaş sanatçı olarak paraları tasarlamış mıdır? Bilmiyoruz. Takı haline getirilenin bir hat yazısı olması ve bu tür ögeler içermesi İslam sanatçılarının geçmişteki faaliyetlerinden ilham alınarak yapılmıştır. Kültürel ögeler ve İslam Sanatını taşıyan takı modelleri her zaman tercih edilmektedir. Çünkü insanlar bu tür yaklaşımları kendilerine yakın bulmaktadır.

Diğer Kültürler

Nakkaş İslama özgü bir sanat insanıdır. Bunun altını çizerek söylemek gerek. Mısır hiyeroglifleri ve bunun gibi pek çok şey bu konunun son derece dışındadır. İslam Kültürüne özgü olan sanatlardaki bazı kurallar çeşitli kültürlerde görülen sanat şekilleriyle uyuşsa da en önemli unsur olan mütavazılik bu sanatlarda kesinlikle yoktur. Aşağıdaki linkte görmüş olduğunuz yine kültürel izler taşıyan takı modelleri arasında gösterebileceğimiz bir kolye modelidir.

Bu kolyeye ulaşmak için—>Tıklayınız.

Görmüş olduğunuz linkteki bu takı modeli ne altın kolye, ne de gümüş kolye sınıfına sokulabilir çünkü bakırdan yapılmıştır. Ve yine görmüş olduğunuz ve isminden de anlayabileceğiniz gibi nakkaş ile ilgisi yoktur ve Mısır kültürüne ait izler taşımaktadır. Bu gibi pek çok örnek verilebilir ancak yazımız fazla uzadı. İslam Kültürü ve takı modelleri(özellikle bijuteri) ile olan ilişkisini derinlemesine incelediğimizi ve hakkında oldukça yüklü bilgi verdiğimize inanıyoruz. Umarım yazımızdan memnun kalmışsınızdır ve paylaşırsınız. Aklınıza takılan şeyler için yorum yapmayı unutmayın lütfen.

Nakkaş” te bir düşünce

  1. Pingback: Akrep Burcunun Takı Modeli Tercihleri ve Kötü Özellikleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir